Κωνσταντίνος Τσολάκος, Ιωάννης Α. Θεοδώρου και Γεώργιος Κατσέλης Τμήμα Αλιείας και Υδατοκαλλιεργειών, Σχολή Γεωπονικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πατρών, 30200 Μεσολόγγι, Ελλάδα;
Περισσότερες Πληροφορίες: https://doi.org/10.3390/d18050308
Το προστατευόμενο είδος πίννα Pinna nobilis (Linnaeus, 1758) αποτελεί ένα βασικό είδος οικοσυστημικής-μηχανικής των Μεσογειακών παράκτιων οικοσυστημάτων, προσφέροντας ιστορικά σημαντικές ρυθμιστικές οικοσυστημικές υπηρεσίες — ιδιαίτερα την απομάκρυνση θρεπτικών στοιχείων και την αποθήκευση άνθρακα στα κελύφη — καθώς και τη σημαντική οικολογική λειτουργία της βιοδιήθησης μεγάλης κλίμακας.
Πριν από το συμβάν μαζικής θνησιμότητας το 2016, ο Ελληνικός πληθυσμός εκτιμήθηκε σε περίπου 2,66 × 10⁹ άτομα. Αυτό συνδέεται με ετήσια ακαθάριστη αποθήκευση άνθρακα στα κελύφη της τάξης των 13.689–108.139 τόνων C, καθώς και 304,7–2988,3 τόνων N και 49,7–450,5 τόνων P που συγκρατούνται στο υλικό των κελυφών, με εκτιμώμενη οικονομική αξία 8,14–76,6 εκατ. ευρώ ετησίως, χρησιμοποιώντας προσεγγίσεις κόστους αντικατάστασης.
Οι τιμές αυτές αντιπροσωπεύουν ακαθάριστη αποθήκευση άνθρακα στα κελύφη και όχι καθαρή δέσμευση άνθρακα σε επίπεδο οικοσυστήματος, καθώς μεταβολικές ροές και διεργασίες επανασβεστίωση ενδέχεται να αντισταθμίζουν εν μέρει τη μακροχρόνια συγκράτηση. Επιπλέον, η Pinna nobilis επιτελούσε σημαντική λειτουργία βιοδιήθησης, φιλτράροντας 6,07 × 10¹¹–6,85 × 10¹² m³ θαλασσινού νερού ετησίως (δηλαδή 2,89–32,53 ανανεώσεις της παράκτιας ζώνης βάθους 30 m).
Το συμβάν μαζικής θνησιμότητας οδήγησε σε μείωση του πληθυσμού κατά >81%, περιορίζοντας την αξία της συγκράτησης θρεπτικών στοιχείων και της ακαθάριστης αποθήκευσης άνθρακα στα 1,31–13,47 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ η ικανότητα βιοδιήθησης μειώθηκε σε 1,15 × 10¹¹–1,30 × 10¹² m³ ετησίως.
Χρησιμοποιώντας μια ενδεικτική προσέγγιση τάξης μεγέθους με βάση το κόστος αντικατάστασης, εκτιμούμε ότι για την αναπαραγωγή της χαμένης λειτουργίας βιοδιήθησης μέσω τεχνητών συστημάτων θα απαιτούνταν περίπου 1–5,2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος του φυσικού κεφαλαίου που χάθηκε και την ύψιστη σημασία της αποκατάστασης της P. nobilis για τα ελληνικά παράκτια οικοσυστήματα.
